Quản trị rủi ro là một vấn đề trọng tâm, cốt lõi và được quan tâm hàng đầu của hệ thống quản trị doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh hiệu quả. Bộ phận tài chính kế toán đòi hỏi phải được trang bị đầy đủ kiến thức về quản trị rủi ro doanh nghiệp và công cụ thực sự hữu ích để cố vấn cho Ban giám đốc.
QUẢN TRỊ RỦI RO CHO DOANH NGHIỆP LÀ GÌ?
Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp là một quy trình được thực thi bởi một hội đồng gồm các cơ quan cấp cao của doanh nghiệp, những người quản lý điều hành, chuyên gia tài chính…được thiết lập để xác định những sự kiện, tình huống, vấn đề có thể tác động đến doanh nghiệp trong tương lai đồng thời quản lý, ngăn chặn, giới hạn các mức độ rủi ro để doanh nghiệp có thể đạt được mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra.
Hiệp hội Kế toán quản trị Anh Quốc CIMA đã giới thiệu các công cụ và tài liệu thực tế để giúp các kế toán viên quản lý xác định và quản lý rủi ro trong doanh nghiệp. Các công cụ và tài liệu đó được phân chia theo các danh mục cụ thể như đánh giá rủi ro, thiết lập khuôn khổ quản lý rủi ro, giám sát rủi ro và quản lý rủi ro.
Rủi ro là một yếu tố luôn luôn thay đổi và biến hóa linh hoạt, chúng không bao giờ bất động và đợi chúng ta tìm thấy và tiêu diệt. Vì vậy các giả định, dự đoán về rủi ro cũng phải cập nhật và thay đổi thường xuyên để có thể bao quát hết những rủi ro có thể xảy ra trong nhiều thời điểm.
Nguyên tắc quản trị rủi ro trong doanh nghiệp
- Dự đoán rủi ro trong tương lai
- Sắp xếp thứ tự ưu tiên hợp lý cho các rủi ro
- Xác định vai trò của từng thành viên trong chiến lược quản trị rủi ro doanh nghiệp
- Tuyên truyền chiến lược quản trị rủi ro tại doanh nghiệp
- Đầu tư thông minh tại vào một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp
TÀI CHÍNH KẾ TOÁN CẦN LÀM GÌ ĐỂ GIÚP DOANH NGHIỆP?
Theo chị Diễm Hoàng, ACMA, CGMA – Hội viên CIMA chia sẻ: “Bộ phận Tài chính kế toán (Finance & Accounting, gọi tắt là F&A) chúng ta cần làm gì? Trang bị những công cụ đánh giá rủi ro như thế nào để giúp doanh nghiệp dự báo và có những kế hoạch dự phòng để xác định những rủi ro có thể xảy ra – bao gồm:
Xác định và đo lường các rủi ro do tai nạn mất mát thông qua kiểm tra, rà soát các hợp đồng, tổng hợp các khiếu nại và xem xét các rủi ro trong quá khứ để tìm ra các lỗ hổng.
Giảm thiểu rủi ro – bao gồm việc giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của những rủi ro.
Cung cấp cơ sở hợp lý cho việc đưa ra quyết định giải quyết rủi ro.
Lên kế hoạch quản trị rủi ro bao gồm việc ước tính tác động của các rủi ro khác nhau và phác thảo các phản ứng có thể nếu nguy cơ xảy ra.
Ngoài ra, quản trị rủi ro sẽ đảm bảo giải quyết ưu tiên những rủi ro có nguy cơ cao và đảm bảo việc giải quyết rủi ro sẽ mất một mức chi phí thấp nhưng hiệu quả mang lại là cao nhất.
Tóm lại, đánh giá và quản trị rủi ro là vũ khí tốt nhất để chống lại những thảm họa đối với dự án, kế hoạch, doanh nghiệp của bạn. Hơn nữa cần phải phát triển chiến lược lâu dài để phòng chống, điều này sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.
Risk Management sẽ giúp người dùng trang bị tất cả những công cụ cần thiết để đưa doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn và xây dựng doanh nghiệp phát triển bền vững.
Để tìm hiểu chi tiết về bằng nghề nghiệp CIMA – Kế toán Quản trị Anh Quốc và chương trình miễn giảm môn dựa trên kinh nghiệm làm việc, học viên CIMA chỉ vượt qua 1 bài thi duy nhất, FTMS mời quý độc giả (hoặc các anh/chị quan tâm đến chương trình CIMA) tham gia buổi hội thảo trực tuyến vào ngày 23/12/2020.
Vui lòng đăng ký tham gia tại đường dẫn https://bit.ly/DangKyHoiThaoCIMA để FTMS gửi thông tin đăng nhập cho anh/chị.
Buổi hội thảo dành cho đối tượng có từ 10 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực kế toán, tài chính, quản trị, kinh doanh … và hiện đang làm ở vị trí quản lý cao cấp tại các doanh nghiệp. Cũng trong hội thảo này, người tham gia sẽ được giới thiệu về CGMA CPP (Strategic) – một chương trình đặc biệt của CIMA dành cho học viên Việt Nam.
Thông qua CGMA CPP (Strategic), các học viên chỉ cần vượt qua 1 bài thi tình huống duy nhất để có cơ hội sở hữu bằng nghề nghiệp CIMA của Anh Quốc, có giá trị công nhận ở hơn 180 quốc gia. Đồng thời sở hữu hai danh hiệu là ACMA và CGMA, trở thành một trong số các chuyên gia về quản trị tài chính và quản trị chiến lược được chứng nhận trên toàn cầu.
Quy trình quản trị rủi ro doanh nghiệp
Quy trình quản trị rủi ro sẽ bao gồm 6 bước cơ bản và các doanh nghiệp nên thực hiện quy trình này thường xuyên và đều đặn để giảm thiểu tác hại từ các bất ổn hay mối nguy tiềm tàng có thể xảy ra.
Bước 1: Xác định phạm vi rủi ro
Đây là bước quan trọng đầu tiên trong quá trình quản trị rủi ro. Doanh nghiệp nên thiết lập các tiêu chí sẽ sử dụng để đánh giá rủi ro tiềm ẩn và xác định trước các yếu tố sau:
– Phạm vi quản lý rủi ro
– Tính chất và mục tiêu của việc quản lý rủi ro
– Cơ sở đánh giá và kiềm chế rủi ro
– Xác định khuôn khổ và lộ trình xử lý học kế toán ở đâu
Ngoài ra, việc phân loại rủi ro sẽ giúp doanh nghiệp tập trung và giải quyết hiệu quả hơn vấn đề tồn tại. Trong doanh nghiệp, rủi ro có thể chia thành 4 nhóm sau:
- Rủi ro chiến lược, các rủi ro xuất phát từ các vấn đề liên quan đến quản trị, môi trường kinh doanh và các bên liên quan như khách hàng, đối thủ, nhà đầu tư…
- Rủi ro hoạt động, các rủi ro liên quan đến việc sử dụng hiệu quả nguồn lực trong hoạt động hàng ngày, rủi ro này đến từ các quy trình, hệ thống, con người và văn hóa… hay do ảnh hưởng của các sự kiện bên ngoài.
- Rủi ro tài chính, rủi ro bắt nguồn từ các giao dịch có tính chất tài chính, bao gồm việc mua, bán, các khoản đầu tư và cho vay hay các hoạt động kinh doanh khác.
- Rủi ro tuân thủ, rủi ro có liên quan tới việc chấp hành các quy định/nội quy của doanh nghiệp, các luật và văn bản pháp lý khác của Nhà nước liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, các vấn đề pháp lý liên quan đến hợp đồng/cam kết.
Bước 2: Nhận dạng rủi ro
Bất cứ doanh nghiệp nào cũng đều có những mục tiêu nhất định, và mỗi mục tiêu sẽ ẩn chứa các sự kiện gây nguy hiểm một phần hoặc toàn bộ. Chính vì vậy, việc nhận dạng rủi ro là vô cùng quan trọng, giúp doanh nghiệp phần nào giảm thiểu được những mối nguy tiềm tàng, không đáng có.
Nhận dạng rủi ro dựa vào việc kiểm tra những rủi ro tồn tại sẵn. Ở một số ngành nghề, luôn tồn tại sẵn các rủi ro. Mỗi rủi ro trong số đó sẽ được kiểm tra xem có xảy ra không khi mà doanh nghiệp thực hiện những hành vi cụ thể.
Bước 3: Phân tích rủi ro
Khi rủi ro được xác định, doanh nghiệp cần có sự hiểu biết về bản chất của rủi ro và tiềm năng của nó có thể ảnh hưởng đến các mục tiêu và kết quả của dự án. Từ đó, doanh nghiệp phân tích kĩ hơn về tỷ lệ rủi ro tiềm ẩn đó sẽ xảy ra như thế nào và hậu quả nó mang ra sao.
Bước 4: Đánh giá và xếp hạng rủi ro
Sau khi hoàn thành việc phân tích rủi ro, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá và xếp hạng rủi ro để đưa ra quyết định, rủi ro đó có thể chấp nhận hay đang ở tình thế nghiêm trọng và bắt buộc phải tìm giải pháp loại trừ:
- Xác định tỷ lệ các sự cố kể từ khi các thông tin thống kê không chứa đựng tất cả các sự kiện đã xảy ra trong quá khứ
- Những quan điểm và những con số thống kê có sẵn được coi là nguồn thông tin chủ yếu
- Tỷ lệ các sự cố sẽ được nhân đôi bởi các sự kiện có tác động tiêu cực
- Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng lợi ích của việc quản lý rủi ro ít phụ thuộc vào phương thức quản lý mà phụ thuộc nhiều hơn vào tần suất và cách thức đánh giá rủi ro.
Bước 5: Xử lý và ứng phó với rủi ro
Ở bước này, doanh nghiệp cần xem xét các rủi ro được xếp hạng cao nhất, sau đó lên kế hoạch xử lý và ứng phó với chúng, sao cho các rủi ro này trở về mức có thể chấp nhận được. Kế hoạch đó bao gồm các quy trình giảm thiểu rủi ro, các phương án phòng ngừa rủi ro và các kế hoạch dự phòng để xử lý các rủi ro nếu chúng xảy ra
Đối với phương án phòng ngừa, sẽ có 4 loại sau đây:
Tránh rủi ro
– Không thực hiện các hành vi có thể gây ra rủi ro
– Có thể áp dụng các biện pháp để xử lý tất cả các rủi ro nhưng lại đánh mất các lợi ích lớn
– Không tham gia vào việc kinh doanh để tránh rủi ro cũng có nghĩa là đánh mất khả năng tìm kiếm lợi nhuận
Giảm thiểu rủi ro
– Làm giảm các tác hại từ các sự cố có thể xảy ra rủi ro
– Áp dụng trong trường hợp đó là các rủi ro không thể tránh
– Có thể thuê bên ngoài như: thuê tư vấn pháp lý và tư vấn tài chính
Kiềm chế rủi ro
– Chấp nhận và duy trì mức độ thiệt hại khi xảy ra sự cố
– Là một chiến lược thích hợp cho những rủi ro nhỏ nhưng lợi ích lớn
Chuyển giao rủi ro
– Đưa rủi ro sang cho người khác
– Mua bảo hiểm
– Sử dụng các công cụ bảo đảm trong ký kết hợp đồng
– Chuyển rủi ro từ nhóm sang các thành viên trong nhóm
Bước 6: Lập kế hoạch và giám sát rủi ro
Điều quan trọng cần lưu ý là quản trị rủi ro là một quá trình liên tục, không có điểm kết thúc, kể cả khi rủi ro đã được xác định và giảm thiểu. Kế hoạch quản trị rủi ro càng được xem xét, giám sát kĩ, sẽ càng giúp cho doanh nghiệp bền vững và tránh được nhiều tác động không đáng có hơn.
Các bước thiết lập kế hoạch quản trị rủi ro bao gồm:
- Thiết lập mục tiêu
- Xác định rõ mục tiêu
- Cung cấp và kiểm soát các nguồn lực thực hiện, bao gồm cả ngân sách tài chính
- Xác định kế hoạch và giai đoạn thực hiện và đánh giá tác động của chúng
- Kiểm tra và báo cáo về tiến trình thực hiện và kết quả đạt được
- Đánh giá cách thức giải quyết vấn đề
Ngoài ra, các kế hoạch quản trị rủi ro của doanh nghiệp cũng cần được xem xét lại hàng năm để đảm bảo luôn được cập nhật và phù hợp theo từng sự thay đổi. Ví dụ rủi ro thông tin có thể làm thay đổi nhanh chóng môi trường kinh doanh
Xem thêm các khóa học Kế Toán Thực Hành tại đây